Aan het laden...

Digital Literacy Coalition

Maak Groningen in 2025 de meest digitaal geletterde stad en provincie van Nederland
Lees meer

Huidige initiatieven

Verschillende initiatieven omtrent Digitale Geletterdheid zijn momenteel actief:

Groningse initiatieven:
Coördinatie
Digital Office Groningen

Het Digital Office Groningen brengt partijen bij elkaar die zich bezighouden met digitale innovatie en helpt hen nieuwe ideeën te realiseren. Het doel is om samen met ondernemers, onderwijs en overheid projecten van de grond tillen om er voor te zorgen dat Groningen optimaal onderweg gaat naar de nieuwe digitale wereld. Het team van Digital Office Groningen bestaat uit Nick Stevens, Gert-Jan Ridder (Samenwerking Noord), Mairis Vaneker, Lian de Boer en Bob Voorneveld (Gemeente Groningen).

Onderwijs
Onderwijsinnovatie 050

Groningen is koploper op gebied van onderwijsinnovatie in Nederland. Het projectteam van Onderwijsinnovatie050 stimuleert initiatieven op gebied van digitale geletterdheid, ondernemerschap en het leren van de toekomst.

HanzeHogeschool: Innovatiewerkplaats ICT en Didactiek

De innovatiewerkplaats ICT en Didactiek is een professionele leergemeenschap van docenten, studenten, onderzoekers die samenwerken aan het versterken van onderwijs met digitale middelen. In dit initiatief vanuit de Hanzehogeschool Groningen wordt samengewerkt met onder andere de Rijksuniversiteit Groningen en Openbaar Onderwijs Groningen.

HanzeHogeschool: Digital Society Hub

In de Digital Society Hub (DSH) van de Hanzehogeschool Groningen werken studenten, bedrijven, docenten en onderzoekers samen aan innovaties in de ICT, aan innovaties met ICT in de zorg, energie, mobiliteit, leefbaarheid en landbouw en hieraan gerelateerde design en communicatievraagstukken.

RUG: Masterprogramma Datafication and Digital Literacy

De master Datafication and Digital Literacy aan de Rijksuniversiteit Groningen biedt studenten de mogelijkheid voor het bestuderen van de gevolgen van dataficatie en de digitalisering van de samenleving. Hoe kunnen we op een verantwoorde manier omgaan met ontwikkelingen rondom bijvoorbeeld big data, algoritmen en kunstmatige intelligentie? De master gaat van start in september 2019.

RUG: Groningen Digital Business Centre

Er is in Noord-Nederland een dringende vraag naar academisch opgeleide experts op het gebied digital science en big data. Het Groningen Digital Business Centre (GDBC) is er op gericht om de noordelijke digitale sector te versterken. De verschillende betrokken partijen werken samen aan de verwezenlijking van de volgende vier ambities: 1) Het oprichten van een kennisplatform; 2) Matchmaking tussen Noordelijke digitale MKB-bedrijven en studenten; 3) Opzetten van een multidisciplinair onderwijsprogramma; 4) Opzetten van een multidisciplinaire praktijkgedreven onderzoeksagenda.

SKSG: Opgroeien met media. Digitale geletterdheid en mediawijsheid bij kinderen

Media spelen een steeds centralere rol in het leven van kinderen. Kinderopvang, scholen en ouders worstelen hoe ze hiermee moeten omgaan, terwijl de creatieve industrie kennis nodig heeft over hoe ze op een verantwoorde manier hierop kan inspelen. In het project ‘Opgroeien met media‘ onderzoekt de Rijksuniversiteit Groningen in samenwerking met de Stichting Kinderopvang Stad Groningen (SKSG) hoe kinderen digitale vaardigheden en mediawijsheid ontwikkelen.

OOG: Leerlijn Digitale Geletterdheid

Als eerste onderwijsinstelling in Nederland is Openbaar Onderwijs Groningen in 2016 gestart met het ontwikkelen van een doorgaande leerlijn digitale geletterdheid van groep 1 van de basisschool tot en met de examenklas. Het doel van de Leerlijn Digitale Geletterdheid is leerlingen goed voor te bereiden op de digitale toekomst. Op alle scholen van Openbaar Onderwijs Groningen wordt gewerkt aan digitale vaardigheden vanuit onze leerlijn. De leerlijn start in groep 1 en loopt door tot VWO 6. Op alle scholen zijn deelprojectleiders die digitale geletterdheid vormgeven op locatie. Op 5 van de locaties ontwikkelt Openbaar Onderwijs Groningen zogeheten E-Labs, ruimtes met daarin professionele technologie die ingezet kan worden ter verrijking van het onderwijs. Hierin kunnen leerlingen aan de slag met 3D-printers, lasersnijders, robotjes en apparatuur om foto’s en film te bewerken. Het E-lab levert een bijdrage aan de ontwikkeling van kennis en vaardigheden op vier deelgebieden: ICT basisvaardigheden, Computational thinking, Mediawijsheid en Informatievaardigheden.

Basicly: Traject Digitale Geletterdheid

Het traject digitale geletterdheid van Basicly bestaat uit drie onderdelen: persoonlijke begeleiding, projectonderwijs en instructievideo’s op een videoplatform. Deze drie onderdelen vormen samen een geheel van digitale geletterdheid dat wordt geïntegreerd in het onderwijs door middel van projecten. Hierbij worden de docenten gesteund door zowel persoonlijke begeleiding als de instructievideo’s op het videoplatform.

Samenwerking Basicly en Biblionet

Basicly traint medewerkers van de bibliotheek in mediawijsheid en 21e-eeuwse vaardigheden. De bedoeling is dat kinderen die op school deze vaardigheden krijgen na school in de bibliotheek terecht kunnen voor leuke/leerzame activiteiten.

Noorderpoort: E-trainers

Het E-trainers project van Noorderpoort is gericht op digitalisering van docenten. Projectonderdelen zijn 1) het ontwikkelen van ondersteunend materiaal t.b.v. het gebruik van digitale tools door studenten en docenten; 2) het ontwikkelen van digitale competenties bij docenten en 3) het ontwikkelen van werknemersvaardigheden d.m.v. een digitaal aanbod.

Noorderpoort: iLearn Mobility and Training for Apprentices

Dit project richt zich op de ontwikkeling van digitale tools voor de samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en studenten in een duaal traject. De focus ligt op samenwerking tussen begeleiders in de bedrijven en in onderwijsinstelling Noorderpoort.

Noorderpoort: VET TEDD

Dit project van Noorderpoort richt zich op verdergaande digitalisering van het MBO-onderwijs d.m.v. self-assessment van gebruikers, micro-learning programma’s en cross-sectorale case studies.

GroningerForum 

Het GroningerForum organiseert diverse educatieve activiteiten op gebied van mediawijsheid, computational thinking, informatievaardigheden en ICT-vaardigheden, voor zowel primair als het voortgezet onderwijs.

Biblionet: Botje Bij en Dash en Dot

Biblionet Groningen heeft programma’s voor o.a. primair onderwijs. Zo heeft Biblionet Groningen inmiddels 100 bibliotheken op scholen door de hele provincie. Verschillende programma’s worden aangeboden die mediawijsheid en 21 eeuwsevaardigheden bevorderen. Botje Bij en Dash en Dot zijn twee programma’s die bijdragen aan programmeren en probleemoplossend vermogen.

BetaPunt Noord

Bètapunt Noord is er voor alle basisscholen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. Het ondersteunt schoolbesturen, schooldirecteuren, W&T-coördinatoren en leerkrachten met informatie, advies en begeleiding bij de invoering van wetenschap en technologie in de klas. Samen met scholen, bedrijven en lokale overheden investeert Bètapunt Noord via het onderwijs in de economische ontwikkeling van de drie noordelijke provincies.

GroningenProgrammeert

Groningen Programmeert heeft tot doel om ervoor te zorgen dat alle kinderen in Groningen die de basisschool verlaten kunnen programmeren. Basisschoolkinderen van nu gaan werken met technologie die nu nog onvoorstelbaar is en zullen banen hebben waar we nog nooit van hebben gehoord. Het is bijzonder moeilijk om te voorspellen wat deze kinderen het beste kunnen leren om goed voorbereid te zijn op de toekomst. Wat we wel weten is dat techniek hier een grote rol in gaat spelen. Kennis over het ontwikkelen van software is essentieel voor iedereen in de toekomst. De basis voor deze kennis wordt gelegd met programmeren.

Bedrijfsleven:
Gemeente & Bossers & Cnossen: Tech-savvy programma voor werkzoekenden

Bossers & Cnossen demonstreert met zijn Tech-savvy programma dat (commerciële) leden van Samenwerking Noord zich niet alleen met hightech IT-snufjes of ingewikkelde databases bezighouden. Samen met het Centrum naar Werk van de Gemeente Groningen is een programma ontwikkeld om langdurig werklozen voor te bereiden op nieuw werk waarbij digitale vaardigheden van groot belang zijn. In dit op maat gemaakte programma worden werkzoekenden en werkcoaches getraind in 21e- eeuwse en tech-savvy vaardigheden en op deze manier aantrekkelijk voor werkgevers. Na het succes met de eerste groep deelnemers, zal begin 2019 een tweede traject van start gaan om voor een tweede groep deelnemers het gat naar de arbeidsmarkt zo klein mogelijk te maken.

Noorderpoort & Bossers & Cnossen: Hoe tech-savvy ben jij?

Binnen het Noorderpoort is het initiatief opgepakt om d.m.v. het trainen van ambassadeurs de organisatie en haar studenten meer Tech-Savvy te maken. Veel banen waar nu voor opgeleid wordt zijn nog onbekend, maar dat ze een IT component hebben en 21-e eeuwse vaardigheden nodig hebben is een gegeven. Door het Tech-Savvy traject met digitale ambassadeurs en docenten digitale vaardigheden willen we leraren en studenten meer digitaal vaardig maken en zo voorbereiden op de toekomst.

Noorderpoort: Digital Change Makers

Het initiatief Digital Change Makers is gericht op digitalisering van het MKB. Noorderpoort-studenten van de Ondernemersacademies en de business-opleidingen leveren hierbij praktische ondersteuning.

Nieuwe Kasteel: Digitale Werkplaats

De Werkplaats voor Digitaal Vakmanschap is een ontmoetingsplaats en leerwerkplek voor onderwijs, bedrijfsleven en belangstellende Stadjers. In het Nieuwe Kasteel, aan het begin van de Kraneweg, wordt in drie verschillende labs gewerkt aan het innovatief opleiden van MBO-ers (het practoraat/Kennis Lab), gepersonaliseerd leren en een leven lang ontwikkelen (Learning Lab) en het stimuleren van ondernemerschap bij mbo’ers (Business Lab). Studenten, docenten en ondernemers werken samen aan een betere aansluiting tussen MBO en bedrijfsleven om zo het tekort aan goed ICT-personeel in en rond Groningen te verkleinen.

Noorderpoort: Green Data Centre

Het Green Data Centre project richt zich op vergroening van Datacentres en de ontwikkeling van digitale kerncompetenties om in deze centra te kunnen werken. Noorderpoort ontwikkelt hiervoor een keuzedeel (minor) voor het MBO.

Biblionet: Digisterker Werkgeversaanpak

Biblionet Groningen heeft in samenwerking met stichting Digisterker een werkgeversaanpak ontwikkeld. Hiermee heeft Biblionet Groningen een aanbod voor bedrijven om haar werknemers digivaardiger te maken op het gebied van communiceren met de overheid. Momenteel wordt een training gegeven binnen de Van Mesdag kliniek. Educatief therapeuten worden getraind zodat zij vervolgens zelf de cursus aan patiënten kunnen geven. In Midden-Groningen wordt dezelfde aanpak gevolgd bij de BWRI. Biblionet Groningen geeft hier Klik en Tik-cursussen aan medewerkers van de sociale werkplaats.

Laaggeletterden:
Groningen voor geletterdheid

Provinciaal samenwerkingsverband dat geletterdheid in Groningen stimuleert. Doel is onder de doorontwikkeling van de Taalhuizen in de Groninger gemeenten en een hoger bereik op de NT1’er. Vanuit de Taalhuizen wordt doorverwezen naar bijvoorbeeld digitale cursussen van de bibliotheek (informeel leren). In elke gemeente wordt er gewerkt aan laaggeletterdheid middels een stuur- en werkgroep. Betrokken zijn het Alfa-college, Noorderpoort, Stichting Lezen en Schrijven, Provincie Groningen, Humanitas, Leger des Heils, MJD en het Groninger Forum.

Alfa-College: Naar Ctrl

In het project “Naar Ctrl” richt het Alfa-college zich op digitale vaardigheden voor minder taalvaardige cursisten. Vaardigheden die nodig zijn om te kunnen lezen, schrijven en rekenen op digitale apparaten, zoals een computer, tablet, smartphone of betaalautomaat. Daarnaast gaat het over begrip van de digitale wereld, zoals het opzoeken en beoordelen van informatie, digitale veiligheid en privacy.

Biblionet: Kop d’r VeuR

Biblionet Groningen heeft een subsidie vanuit Tel mee met Taal om, door middel van VR, professionals die achter de voordeur komen meer bewust te maken wat het is om laagtaalvaardig en verminderd digivaardig te zijn. Samen met professionals en laaggeletterden wordt een VR tool ontwikkeld waardoor professionals beter in staat zijn zich te verplaatsen in wat het is om laaggeletterd te zijn. Tevens dient het ook om het thema bespreekbaar te maken met de laaggeletterden zelf. Daarbij ontwikkelen we een VR voor laaggeletterden zelf, om een doorkijkje te geven naar het perspectief om geletterd te zijn en tevens digivaardiger.

Biblionet: Oefenen.nl

Oefenen.nl is een initiatief dat wordt ondersteund door Biblionet Groningen. Op Oefenen.nl vind je tientallen online cursussen die bijvoorbeeld kunnen helpen met beter worden in Nederlands of oefenen met het gebruik van internet. De cursussen zijn interactief en informeel en is zowel in de bibliotheek als thuis gratis te gebruiken.

Digitaal laaggeletterden:
Biblionet: Klik & Tik

Klik & Tik is een initiatief vanuit Biblionet Groningen dat zich richt op mensen met weinig ervaring omtrent het gebruik van de computer en het internet. Met de cursus Klik & Tik leren deelnemers de eerste stappen van werken met computers en internet. De cursus kan zelf vanuit huis gedaan worden maar ook onder begeleiding. In alle bibliotheken in de provincie Groningen kan men deze cursus volgen.

Biblionet: Digisterker

Met de cursus Digisterker leren cursisten zelfstandig gebruik te maken van de elektronische service van de gemeente, het UWV en de Belastingdienst. De cursus bestaat uit vier lessen van 2,5 uur. In alle bibliotheken in de provincie Groningen kan men deze cursus volgen.

Biblionet: Welkom in de Buurt: Digitaal vaardig

Biblionet Groningen traint mensen uit beschermd wonen om zelf de training Klik en tik en/of Digisterker te kunnen geven aan anderen binnen beschermd wonen of diegene die net zijn uitgestroomd.

Biblionet: Hulp om de hoek

Via de Koninklijke Bibliotheek (KB) krijgt Biblionet Groningen een subsidie (BZK) om in één bibliotheek in 2019 een pilot uit te voeren waarmee op één bibliotheeklocatie al het aanbod van die specifieke gemeente in kaart wordt gebracht. Daarnaast dient hulp om de hoek om een laagdrempelige plek te worden voor basale hulpvragen.

Biblionet: Digitaal Café/Tablet Café

Het Digitaal Café is opgericht voor mensen met vragen over bijvoorbeeld apps, Facebook of e-readers. Het Digitaal Café is een initiatief vanuit Biblionet Groningen waar bezoekers met andere geïnteresseerden tips en ervaringen kunnen uitwisselen. In verschillende bibliotheken zijn ook Tabletcafés, waar de mogelijkheid wordt geboden om via de tablet de cursus Klik en Tik voor tablets te volgen.

Samenwerking Biblionet en SeniorWeb

Biblionet Groningen werkt samen met Seniorweb, een landelijke organisatie die tot doel heeft om de digitale wereld voor iedereen begrijpelijk te maken. Seniorweb heeft een landelijk dekkend netwerk van vrijwilligers die in een gemeente een leercentrum optuigen. Dit leercentrum werkt nu samen met de bibliotheek. Samen met vrijwilligers van Seniorweb wordt het aanbod van de bibliotheek: Klik en Tik, Digisterker en Oefenen.nl, uitgebreid met het aanbod van Seniorweb.

Biblionet: E-Labs

Biblionet Groningen heeft in Hoogezand en Veendam een E-lab. In Stadskanaal wordt deze in 2019 geopend. In het E-lab kan iedereen van 0 tot 100 werken aan mediawijsheid en 21e-eeuwse vaardigheden.

Gezondheidszorg:
UMCG: E-health literacy

Bij de ontwikkeling van e-health is het aansluiten op de behoeften van de patiënt belangrijk. Doel van het project ‘e-health literacy’ van het UMCG is het bepalen van e-health wensen, behoeften en eisen van dialyserende, chronisch zieke patiënten met lage gezondheidsvaardigheden. Deze groep worstelt met het begrijpen en toepassen van informatie. Uit de data-analyse van focusgroepen en interviews blijkt dat deze groep weinig tot geen gebruik maakt van Internet en daardoor essentiële vaardigheden mist om met e-health te kunnen werken. Daarnaast blijkt dat ze de meerwaarde van online e-health toepassingen, ten opzichte van de dialysezorg die zij ontvangen, niet zien. Tijdens de tweede fase test het project daarom een interactieve vorm van e-health educatie en het effect daarvan op de adoptie van een e-health portaal.

UMCG: E-health partnership

Doel van dit project van het UMCG is om door middel van kwalitatief onderzoek te weten komen wat de introductie van e-health systemen doet met de verantwoordelijk van verschillende eindgebruikers bij het nemen van regie over hun eigen gezondheid. De resultaten leiden ertoe dat systemen beter kunnen worden aangesloten bij de behoeftes van de eindgebruiker, en de veranderende rol tussen burger/patient en zorgverlener. In het eindrapport worden de resultaten beschreven van een onderzoek naar de wensen en behoeften van ruim 300 thuiswonende ouderen (75+) voor een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO). Ons doel was de ouderen zelf zo veel mogelijk ‘aan het woord’ te laten. In het rapport vertellen zij onder andere over het belang van motivatie en nut, welke functionaliteiten meer of minder belangrijk voor hen zijn en hoe zij aankijken tegen privacy en gebruiksvriendelijkheid.

UMCG: Persoonlijk gezondheidsdossier Look and Feel

Dit project wil patiënten en/of consumenten meer verantwoordelijkheid geven over zorg en ziekte. Dat vereist dat mensen zelf beheerder en gebruiker worden van hun eigen gezondheidsinformatie. Dit gebeurt op dit moment nog niet of nauwelijks. In dit project van het UMCG wordt een PGD voor zelfstandig thuiswonende ouderen door middel van kwalitatief onderzoek geëvalueerd. Hierbij dienen de kwaliteitscriteria voortkomend uit het project UMCG ‘eHealth partnership’ als uitgangspunt. Dit project draagt bij aan de ambitie om patiënten en burgers meer regie te geven over hun eigen gezondheid.

Overige, landelijke initiatieven
Kennisnet

Kennisnet, de landelijk adviesorganisatie op gebied van ICT en onderwijs gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), kent verschillende initiatieven op gebied van digitale geletterdheid. Adviseur Remco Pijpers ontwikkelde onder meer een Handboek Digitale Geletterdheid, met tips en tricks uit de praktijk.

FutureNL

FutureNL ontwerpt lessen op gebied van digitale geletterdheid voor het primair en voortgezet onderwijs. Elke week publiceren zij een nieuwe Digi-Doener, een les op gebied van digitale vaardigheden voor groep 1 t/m 8 van de basisschool en klas 1 en 2 in het voortgezet onderwijs.

Mediawijzer.net

Mediawijzer.net is het Nederlands netwerk voor mediawijsheid, in 2008 opgericht op initiatief van de Ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Jeugd en Gezin. Het doel van Mediawijzer.net is om alle kinderen en jongeren in Nederland in staat te stellen mediawijs te leven. Zij doen dit door samen met een sterk netwerk van organisaties, initiatieven te ontplooien gericht op het onderwijs, ouders/opvoeders en de jeugd zelf. Mediawijzer organiseert onder andere de Week van de Mediawijsheid, een initiatief dat zich richt op de bewustwording en risico’s van mediawijsheid én de benodigdheden om mee te kunnen komen in een samenleving die steeds digitaler wordt.

Koninklijke Bibliotheek

De Koninklijke Bibliotheek onderneemt verschillende initiatieven op het gebied van digitale geletterdheid. Op dit moment loopt onder meer een pilot Digitale geletterdheid in het mbo, samen met Cubiss. Bij mbo-studenten ontbreekt het vaak aan digitale kennis, zoals het beoordelen van informatie, ict-basisvaardigheden en het verstandig omgaan met privacy. Tegelijkertijd vraagt de arbeidsmarkt wel om digitaal geletterd personeel. Het doel van de pilot is om de digitale geletterdheid van mbo-studenten te vergroten. Het project richt zich zowel op het onderwijs als op bibliotheken.

ECP

ECP – Platform voor de InformatieSamenleving is een onafhankelijk en neutraal platform waar overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samenwerken en kennis uitwisselen over de impact op en verantwoorde toepassing van nieuwe technologieën in de Nederlandse samenleving. Eén van de programma’s van het ECP betreft Digitale Vaardigheden.

Curriculum.nu

Curriculum.nu is een samenwerkingsverband tussen de Onderwijscoöperatie, de sectorraden, Ouders & Onderwijs, de Algemene Vereniging voor Schoolleiders (AVS) en het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). Curriculum.nu ontwikkelt ‘bouwstenen voor digitale geletterdheid’. Op basis daarvan actualiseert het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), met hulp van het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling (SLO), de kerndoelen en eindtermen.